Türkçe Doğal Fitobesinlerin Zayıflama ve Diyabet Hastalarında Glisemik Kontrol Üzerindeki Etkileri

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.17504332

Anahtar Kelimeler:

Fitobesin, glisemik kontrol, insülin duyarlılığı, kilo yönetimi, polifenoller

Özet

Bu derleme çalışmasının amacı, doğal fitobesinlerin kilo yönetimi ve tip 2 diyabet hastalarında glisemik kontrol üzerindeki etkilerini güncel literatür ışığında incelemektir. Literatür taraması, PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar ve ScienceDirect veri tabanlarında gerçekleştirilmiş; “phytochemicals”, “glycemic control”, “flavonoids”, “polyphenols”, “insulin sensitivity” ve “weight loss” gibi anahtar kelimeler kullanılmıştır. Tarama sadece Türkçe ve İngilizce yayımlanmış, tam metnine erişilebilen çalışmalarla sınırlandırılmıştır. Dahil edilen yayınlar tematik olarak sınıflandırılmış ve “flavonoid ve polifenol etkileri”, “glisemik indeks ve glikoz homeostazı”, “insülin duyarlılığı ve sekresyonu” ile “enerji dengesi ve metabolik parametreler” başlıkları altında analiz edilmiştir. Bulgular, tablo ve grafiklerle görsel olarak özetlenmiş, çalışmalardaki benzerlik ve farklılıklar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler, doğal fitobesinlerin özellikle tarçın, zerdeçal, yaban mersini, yeşil çay ve çeşitli polifenollerin insülin hassasiyetini artırma, HbA1c düzeylerini düşürme ve vücut kitle indeksini azaltma potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar doğrultusunda, doğal fitobesinlerin, bireyselleştirilmiş beslenme programlarında ve diyabetin tamamlayıcı yönetiminde fonksiyonel bileşen olarak kullanımı önerilmektedir.

Referanslar

Bachiega, T. F., Orsatti, F. L., Pagliarone, A. C., & Sforcin, J. M. (2021). Cabbage (Brassica oleracea var. capitata): A food with functional properties aimed to type 2 diabetes prevention and management. Food Research International, 142, 110738. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2021.110738

Bahadoran, Z., Mirmiran, P., & Azizi, F. (2012). Dietary broccoli and the risk of type 2 diabetes: Tehran Lipid and Glucose Study. Nutrition Research, 32(10), 709–718. https://doi.org/10.1016/j.nutres.2012.03.009

Bailey, S. J., Winyard, P. G., Vanhatalo, A., Blackwell, J. R., DiMenna, F. J., Wilkerson, D. P., ... & Jones, A. M. (2009). Dietary nitrate supplementation reduces the O2 cost of low-intensity exercise and enhances tolerance to high-intensity exercise in humans. Journal of Applied Physiology, 107(4), 1144–1155. https://doi.org/10.1152/japplphysiol.00722.2009

DeFronzo, R. A., Ferrannini, E., Zimmet, P., & Alberti, K. G. M. M. (2015). International Textbook of Diabetes Mellitus (4th ed.). John Wiley & Sons.

Faria, A., Fernandes, I., Norberto, S., Mateus, N., & Calhau, C. (2007). Pomegranate juice effects on lipid peroxidation and plasma lipids in healthy subjects. Journal of the American Dietetic Association, 107(10), 1791–1796. https://doi.org/10.1016/j.jada.2007.07.006

Hanhineva, K., Törrönen, R., Bondia-Pons, I., Pekkinen, J., Kolehmainen, M., Mykkänen, H., & Poutanen, K. (2010). Impact of dietary polyphenols on carbohydrate metabolism. International Journal of Molecular Sciences, 11(4), 1365–1402. https://doi.org/10.3390/ijms11041365

IDF (International Diabetes Federation). (2021). IDF Diabetes Atlas (10th ed.). Brussels, Belgium: International Diabetes Federation. https://diabetesatlas.org/atlas/tenth-edition/

Khan, A., Safdar, M., Ali Khan, M. M., Khattak, K. N., & Anderson, R. A. (2003). Cinnamon improves glucose and lipids of people with type 2 diabetes. Diabetes Care, 26(12), 3215–3218. https://doi.org/10.2337/diacare.26.12.3215

Kim, M. J., Kim, H. K., & Lee, S. H. (2021). Pineapple juice intake improves lipid metabolism and decreases obesity in high-fat diet-induced obese mice. Nutrition & Metabolism, 18(1), 1–10. https://doi.org/10.1186/s12986-021-00566-z

Laleh, G. H., Ehsan, S., & Mahsa, B. (2018). Evaluation of antioxidant and antidiabetic activity of purple carrot extract in alloxan-induced diabetic rats. Journal of Food Science and Technology, 55(5), 1880–1886. https://doi.org/10.1007/s13197-018-3383-4

Liu, R. H. (2013). Health-promoting components of fruits and vegetables in the diet. Advances in Nutrition, 4(3), 384S–392S. https://doi.org/10.3945/an.112.003517

Manach, C., Scalbert, A., Morand, C., Rémésy, C., & Jiménez, L. (2004). Polyphenols: Food sources and bioavailability. American Journal of Clinical Nutrition, 79(5), 727–747. https://doi.org/10.1093/ajcn/79.5.727

Ojo, B., & Ojo, O. A. (2017). Antidiabetic properties of red cabbage extract in streptozotocin-induced diabetic rats. Journal of Ethnopharmacology, 198, 176–184. https://doi.org/10.1016/j.jep.2017.04.002

Scalbert, A., Johnson, I. T., & Saltmarsh, M. (2005). Polyphenols: Antioxidants and beyond. American Journal of Clinical Nutrition, 81(1), 215S–217S. https://doi.org/10.1093/ajcn/81.1.215S

Silver, H. J., Dietrich, M. S., & Niswender, K. D. (2014). Effects of grapefruit juice on weight and insulin resistance: An animal model study. Scientific Reports, 4, 37753. https://doi.org/10.1038/srep37753

Stote, K. S., Clevidence, B. A., Novotny, J. A., Henderson, T., Radecki, S. V., & Baer, D. J. (2017). Effect of grape consumption on cholesterol and blood pressure: A randomized controlled trial. Journal of Clinical Biochemistry and Nutrition, 60(1), 24–29. https://doi.org/10.3164/jcbn.17-38

Stull, A. J., Cash, K. C., Johnson, W. D., Champagne, C. M., & Cefalu, W. T. (2010). Bioactives in blueberries improve insulin sensitivity in obese, insulin-resistant men and women. Journal of Nutrition, 140(10), 1764–1768. https://doi.org/10.3945/jn.110.125336

Tashiro, M., Nishitani, M., Shinohara, K., & Hoshino, M. (2023). Lemon polyphenols suppress postprandial blood glucose elevation by inhibiting alpha-glucosidase. Food Science & Nutrition, 11(6), 2511–2521. https://doi.org/10.1002/fsn3.3654

Tsuda, T. (2012). Dietary anthocyanin-rich plants: Biochemical basis and recent progress in health benefits studies. Molecular Nutrition & Food Research, 56(1), 159–170. https://doi.org/10.1002/mnfr.201100526

Wang, S., Li, B., Qiao, Y., & Liu, L. (2022). Effect of apple consumption on postprandial blood glucose levels in normal glucose tolerance people versus those with impaired glucose tolerance. Nutrients, 14(9), 1782. https://doi.org/10.3390/nu14091782

WHO (World Health Organization). (2020). Diabetes. Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes

Williamson, G. (2013). Possible effects of dietary polyphenols on sugar absorption and digestion. Molecular Nutrition & Food Research, 57(1), 48–57. https://doi.org/10.1002/mnfr.201200511

Yıldız, S., Ertekin, T., & Tetik, N. (2020). Antioxidant capacity and enzyme inhibition potential of Turkish carrot cultivars: A comparative study. Journal of Food Processing and Preservation, 44(11), e14621. https://doi.org/10.1111/jfpp.14621

İndir

Yayınlanmış

29.10.2025

Nasıl Atıf Yapılır

ARSEVEN, M., & Arseven, C. (2025). Türkçe Doğal Fitobesinlerin Zayıflama ve Diyabet Hastalarında Glisemik Kontrol Üzerindeki Etkileri. InnovatioSports Journal , 3(2), 172–179. https://doi.org/10.5281/zenodo.17504332